Uloga emocionalnih kompetencija u doživljaju smisla života i subjektivnog blagostanja kod mladih
Apstrakt
Cilj ovog istraživanja bio je utvrđivanje relacija između emocionalnih kompetencija i dva predstavnika podele psihološkog blagostanja na eudaimonističko i hedonističko blagostanje – subjektivnog blagostanja i doživljaja smisla života. Osnovno istraživačko pitanje odnosilo se na to da li i koje emocionalne kompetencije mogu uspešno da predvide nivo ova dva konstrukta na uzorku mladih uzrasta od 18 do 30 godina, koji obuhvata razvojni stadijum intimnosti naspram izolacije u okviru Eriksonove teorije psihosocijalnog razvoja. Na uzorku od 283 ispitanika (59,7% muškog pola) primenjeni su sledeći instrumenti: Skala smisla života, Kratka skala subjektivnog blagostanja i Upitnik emocionalnih kompetencija (UEK-45). Rezultati su pokazali da su sve ispitivane varijable ostvarile visoke i statistički značajne pozitivne korelacije. Postavljena hipoteza potvrđena je nalazom da emocionalne kompetencije statistički značajno predviđaju oba konstrukta, pri čemu je veći procenat objašnjene varijanse utvrđen kod subjektivnog blagostanja (oko 36%). Uočene razlike u značajnosti pojedinačnih prediktora ukazuju na to da je za doživljaj smisla života kod mladih značajnija kompetencija uočavanja i razumevanja emocija drugih ljudi, dok je izražavanje i imenovanje sopstvenih emocija manje značajno. Kod subjektivnog blagostanja utvrđen je obrnut obrazac. Za oba konstrukta kao najsnažniji prediktor izdvojila se kompetencija regulacije i upravljanja emocijama, odnosno sposobnost očuvanja pozitivnog raspoloženja i korišćenja sopstvenih i tuđih emocija u cilju ostvarivanja značajnih životnih ciljeva. Takođe, rezultati su pokazali da osobe koje su u vezi ili braku imaju viši nivo kompetencija imenovanja i izražavanja emocija, kao i regulacije i upravljanja emocijama, te viši nivo subjektivnog blagostanja u poređenju sa osobama koje nisu u partnerskom odnosu. Zaključujemo da bi bilo korisno kreirati i sprovoditi intervencije usmerene na razvoj emocionalnih kompetencija kod mladih, sa ciljem unapređenja i očuvanja njihovog mentalnog zdravlja.
Ključne reči: emocionalne kompetencije, subjektivno blagostanje, doživljaj smisla života, psihološko blagostanje
Preuzmi PDF
Kako citirati
Ovuka, A. (2025). The role of emotional competencies in the perception of meaning in life and subjective well-being among youth. Insights, Vol. 2, No. 1 (2025), 33–45. https://doi.org/10.67978/INSIGHTS.2025.2.3