Separacioni otpori u završnoj fazi psihoterapije Integrativni pristup iz perspektive OLI psihodinamske psihoterapije

Apstrakt

Završna faza psihoterapijskog procesa predstavlja specifičan razvojni period u kome se istovremeno učvršćuju postignute promene i ponovo aktiviraju teme vezane za separaciju. Cilj ovog rada jeste da se razmotri fenomen separacionih otpora – odbrambenih obrazaca kojima klijent nastoji da izbegne intenzitet razdvajanja od terapeuta – i njihova funkcija u završnoj fazi terapije. Polazi se od teze da separacioni otpori nisu novi problem koji se javlja na kraju, već „završna verzija“ ranije prisutnih obrazaca, sada smeštenih u kontekst stvarnog napuštanja odnosa. Fenomen se analizira iz pet teorijskih perspektiva: psihoanalitičke teorije, teorije objektnih odnosa, self psihologije, teorije privrženosti i savremenih relacijskih pristupa. Posebna pažnja posvećena je razlikovanju razvojno utemeljenog od odbrambenog završetka, transfernim i kontratransfernim reakcijama, kao i tipičnim obrascima kod klijenata sa izraženim narcističkim, graničnim, zavisnim, izbegavajućim i opsesivno-kompulzivnim organizacionim karakteristikama. Rad integriše ove perspektive sa okvirom OLI integrativne psihodinamske psihoterapije, u kome se spremnost za završetak konceptualizuje kroz razvijenost bazičnih razvojnih kompetencija ličnosti i kroz internalizaciju terapijskog odnosa. Kao zaključak, predložene su kliničke intervencije koje terapeutu omogućavaju da obradi separacione otpore bez ubrzavanja ili odlaganja završetka, kao i pravci daljeg istraživanja, pre svega empirijska operacionalizacija razvojnih indikatora završne faze.

Tip rada

Pregledni naučni rad

Godište/broj

Vol. 3, No. 1 (2026)

Primljeno

30. jun 2026.

Prihvaćeno

30. avgust 2026.

Objavljeno

20. septembar 2026.

Strane

62–78

DOI

https://doi.org/10.67978/INSIGHTS.2026.3.3

Kako citirati